Web3 Nedir? Yeni Başlayanlar İçin Rehber

İnternet sürekli değişiyor. İlk dönem Web 1.0, yalnızca okunabilen statik içeriklerden oluşuyordu. 2000’lerin ortasında Web 2.0 ortaya çıktı ve sosyal medya hayatımıza girdi.

Myspace, YouTube ve Facebook bu dönemin öne çıkan örnekleriydi. Şimdi ise üçüncü evrim olan Web 3.0’ın dönemindeyiz.

Peki, Web3 nedir? Basitçe, kullanıcıların internete, verilerine ve oluşturdukları değere sahip olduğu yeni bir internet anlayışıdır. Blokzincir ve kripto paralar, bu merkeziyetsiz internet çağının temelini oluşturuyor.

Yeni Başlayanlar İçin Web3 Açıklaması

Web3, internetin bir sonraki aşamasını tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Blokzincir teknolojisi üzerine kuruludur ve kullanıcıların verileri ile dijital varlıkları üzerinde, şirketler yerine kendilerinin kontrol sahibi olmasını sağlar. Ayrıca, genellikle “oku, yaz, sahip ol” interneti olarak da adlandırılır.

Çünkü Web3, blokzincir, tokenizasyon ve kripto para teknolojileri aracılığıyla kullanıcıların dijital varlıkları üzerinde tam kontrol ve sahiplik sağlamasına imkân tanır. İnternet üzerinden değer aktarımı merkeziyetsiz ya da eşler arası (peer-to-peer) şekilde gerçekleşir.

Web3’ün en büyük avantajı, gücü yeniden kitlelere vermesidir. Buna karşılık Web2, gücün büyük ölçüde şirketlerin elinde toplanması nedeniyle sıkça eleştirilir.

Örneğin, sosyal medya kullanıcıları platform sahiplerinin keyfi kararlarıyla sansürlenebilir ya da yasaklanabilir. Kullanıcı verileri kötüye kullanılır, reklamcılara satılır. Ayrıca sosyal medya algoritmaları, kullanıcıların kararlarını etkilemek için devreye sokulur.

Oysa Web3, merkezi bir otoritenin ya da büyük teknoloji şirketlerinin kontrol etmediği, blockchain temelli bir internet üzerine kuruludur. Böylece gerçekten kullanıcıların yönettiği dijital bir ekonominin önü açılır.

Web3 Nedir?

Web3, kullanıcıya ait, sansürsüz ve merkeziyetsiz bir internettir. Ethereum (ETH) ve Solana (SOL) gibi herkese açık blokzincir ağları üzerinde çalışır. Burada kuralları akıllı sözleşmeler belirler ve merkeziyetsizlik bir seçenek değil, standarttır. Değer, merkeziyetsiz uygulamalar (dApp’ler) ile son kullanıcılar arasında kripto paralar ve dijital tokenler aracılığıyla aktarılır.

Merkeziyetsiz kripto para ağlarının sunduğu güç, aynı zamanda kullanıcılara hükümetler ve finans kurumları tarafından kontrol edilen geleneksel finans sistemine bir alternatif sağlar.

Web3 kullanıcılarının internet üzerinden para göndermek veya almak için banka hesaplarına ihtiyacı yoktur. Bunun yerine, varlıklar en iyi kripto cüzdanlarında saklanır ve yönetilir. Böylece kullanıcılar, fonları üzerinde daha fazla kontrol elde eder.

Web3’ün Tarihçesi ve Gelişimi

İnternet; teknoloji, değişen kullanıcı ihtiyaçları ve gelişen iş modelleriyle birlikte evrimleşmeye devam ediyor.

Web’in her aşaması, insanların bilgiyle ve birbirleriyle nasıl etkileşime geçtiğini yansıtır. Web1’den Web2’ye, oradan Web3’e uzanan yolculuk, statik içerikten sosyal etkileşime ve şimdi de merkeziyetsizlik ile sahipliğe doğru bir dönüşümü ortaya koyuyor.

Web1 Dönemi (1990’lar – 2000’lerin başı)

Web1, Dünya Çapında Ağ’ın (World Wide Web) doğuşunu ifade eder. İnternetin bu ilk versiyonu, bireylerin ve kurumların fikirlerini ve bilgilerini küresel bir ağ üzerinde paylaşmalarına olanak tanıdı. Her şey, bilgisayarların yaygınlaşmaya başladığı 1980’lerde başladı.

Bu dönemde geliştirilen İletim Kontrol Protokolü/İnternet Protokolü (TCP/IP) sayesinde cihazlar farklı ağlar üzerinden veri alışverişi yapabilir hale geldi. Başlangıçta internet, daha çok bilim insanları tarafından kullanılıyordu.

Onlar, verilere hızlı erişim ve doğrudan iletişim imkânı sayesinde araştırmalarını hızlandırdı. 1990’lara gelindiğinde ise internetin büyüme hızı arttı; cep telefonları ve kişisel bilgisayarlar yaygın şekilde erişilebilir hale geldi.

Web 1.0’ın temel prensibi, hiçbir şirketin kontrol etmediği, özgür ve küresel bir ağ anlayışına dayanıyordu. Kullanıcıların bu imkânlardan ücretsiz yararlanmasına olanak tanıyordu.

Elbette, kendi bilgisayarınızı ve çevirmeli bağlantınızı satın almak zorundaydınız. Şubat 1993’te The Magazine of Fantasy and Science Fiction için yazan Bruce Sterling, bunu şu şekilde ifade etmişti:

İnternet, gerçek, modern ve işlevsel bir anarşinin nadir örneklerinden biridir. Bir “İnternet A.Ş.” yoktur. Resmî sansürcüler, patronlar, yönetim kurulları ya da hissedarlar bulunmaz. Temelde, herhangi bir düğüm, TCP/IP protokollerinin kurallarına uyduğu sürece, başka bir düğümle eşit şekilde iletişim kurabilir. Bu kurallar tamamen teknik temellidir; sosyal ya da politik değildir.

Ancak Web 2 ile birlikte bu durum değişti, çünkü internet ticarileştirildi.

Web2 Dönemi (2000’ler – Günümüz)

Web 2.0, ya da diğer adıyla sosyal web, internetin; web sayfalarının çoğaldığı, etkileşimli sitelerin ortaya çıktığı, kullanıcıların içerik üretmeye başladığı ve sosyal platformların doğduğu dönemi ifade eder.

İnternetin bu ikinci aşaması, kullanıcılar arasında doğrudan etkileşimi mümkün kıldı. Böylece, Web 1.0’ın sınırlı ve tek yönlü deneyiminden, çok daha etkileşimli ve çift yönlü bir yapıya geçiş yaşandı.

Web 2.0 dönemi, Amazon, Facebook ve Google gibi büyük teknoloji şirketlerinin internete hakimiyet kurduğu bir süreçti. İnternet şirketleri, kullanıcılara kolay erişim, ücretsiz platformlar ve geleneksel işletmelerin çevrim içi versiyonlarını sundu. Aynı zamanda kullanıcıların faaliyetlerini gelir elde etme aracına dönüştürmeye ve verileri kontrol etmeye başladılar.

Araştırma şirketi McKinsey, yayımladığı bir raporda bunu şu şekilde ifade etti:

Web2, 2000’lerin ortalarında ortaya çıktı. Facebook, Twitter (günümüzde X) ve Wikipedia gibi yeni internet girişimleri, kullanıcılara kendi içeriklerini üretme gücü verdi. Ancak, ücretsiz sunulan bu “yeni sosyal yazılım platformlarının” bir bedeli de vardı.

Ücretsiz gibi görünen bu web sayfalarının “bedeli”, veri ihlalleri, hedefli reklamlar, gizlilik kaybı ve kişisel bilgilerin şirketlerin kontrolüne geçmesiydi. Bu risklerin en çarpıcı örneği ise Cambridge Analytica skandalı oldu. Facebook, milyonlarca kullanıcının kişisel verilerinin izinsiz şekilde toplanmasına ve bunların hedefli siyasi reklam kampanyalarında kullanılmasına olanak tanımıştı.

Web3 Hakkında (Günümüzden Geleceğe)

Web3, blokzincir teknolojisi üzerine kurulu ve merkeziyetsizlik ilkesine dayanan yeni bir internet fikridir. Bu düşünce, kripto endüstrisinin merkeziyetsizlik prensiplerinden doğmuştur ve hâlen gelişim sürecindedir.

“Web3” terimini kim ortaya attı? Bu kavram, 2014 yılında Ethereum ve Polkadot (DOT) kurucu ortağı Gavin Wood tarafından kullanılmaya başlanmıştır.

Web3 kripto hareketinin tohumları ise 2008’de atıldı. Takma isim kullanan Satoshi Nakamoto’nun Bitcoin Teknik Dökümanını yayımlamasıyla, Bitcoin blokzinciri doğdu. Daha sonra trilyon dolarlık piyasa değerine ulaştı ve birçok eşler arası ağ ile benzer blokzincir projelerine ilham verdi.

2015 yılında Ethereum, blokzincir ağlarına akıllı sözleşmeleri tanıttı. Ethereum’un piyasaya sürülmesi, Web3 internet hareketi için yeni bir dönüm noktası oldu. Akıllı sözleşmelerin sunduğu güç sayesinde geliştiriciler, merkezi otoritelerin kontrolündeki geleneksel finans modellerinin yerini alan merkeziyetsiz sistemler kurabildi.

Bunun yanı sıra, akıllı sözleşmeler kullanıcıların Ethereum blokzinciri üzerinde kendi tokenlerini üretmesine imkân tanıdı. Bu gelişme, çevrim içi toplulukların ve blokzincir tabanlı sanal dünyaların ortaya çıkmasına zemin hazırladı.

Ethereum’un çıkışıyla aynı dönemde geliştirilen bir diğer önemli Web3 teknolojisi ise InterPlanetary File System (IPFS) oldu.
IPFS, dosyaların saklanması ve paylaşılması için merkeziyetsiz, eşler arası (peer-to-peer) bir protokoldür.

Bu kritik Web3 altyapısı, merkezi sunuculara ihtiyaç duymadan NFT’lerin barındırılmasında, blockchain verilerinin ve dApp içeriklerinin depolanmasında yaygın olarak kullanılmaktadır.

Web3’ün Temel Özellikleri ve Ana Prensipleri

Web3 aslında neyi ifade ediyor? “Tüm bu heyecanın sebebi ne?” diye sorabilirsiniz. Web3 teknolojisi sadece bir yenilik ya da ilerleme değildir. Aynı zamanda internetin nasıl çalışması gerektiğini yeniden tasavvur eder. Bununla birlikte, hangi değerleri koruması gerektiğini de ortaya koyar.

Bu bölümde Web3’ün temelinde nasıl işlediğini öğreneceğiz. İnternetin önceki versiyonlarından farklı olmasını sağlayan ana prensipleri tek tek ele alacağız. Böylece neden Web 3.0’ın önemli olduğunu daha iyi anlayacağız.

Merkeziyetsizlik

Merkeziyetsizlik, kontrolün tek bir otorite yerine birçok katılımcı arasında dağıtılması anlamına gelir. Web3’te müşteri verileri, merkezi bir şirketin özel sunucularında tutulmaz.

Bunun yerine, farklı coğrafyalara ve işletmecilere yayılmış binlerce düğümden oluşan blokzincir ağlarında saklanır. Böyle bir yapı, hem sansürü engeller hem de tekel oluşumlarının önüne geçer.

İzin Gerektirmez ve Güven Aracısına İhtiyaç Duymaz

İzinsizlik (Permissionless) ilkesi, Web3’ün herkese açık olduğu anlamına gelir. Çünkü kullanıcıları engelleyen ya da sansürleyen merkezi bir otorite bulunmaz.

Güvene dayanmayan (Trustless) ilke ise üçüncü taraflara güvenme zorunluluğunu ortadan kaldırır. Örneğin, paranızı bankada tuttuğunuzda bankanın paranızı koruyacağına inanırsınız. Web3’te ise buna gerek yoktur. Kodlar ve akıllı sözleşmeler işlemleri otomatik olarak güvence altına alır.

Bu iki prensip sayesinde insanlar Web3 üzerinde hem güvenli hem de aracıya ihtiyaç duymadan özgürce etkileşim kurabilir. Ticaret yapabilir ve uygulama geliştirebilir.

Veri Kontrolünün Kullanıcılara Ait Olması

Web3, kullanıcıya verileri üzerinde tam kontrol verir. Bu yeni dünyada kripto cüzdanları, Google ve Facebook gibi sosyal hesapların yerini alır. Kurulum sırasında hiçbir kişisel bilgi istemezler.

Kullanıcı, bu cüzdanlarıyla Web3 uygulamalarına ve sitelerine doğrudan giriş yapar. Aynı zamanda cüzdanlar, verilerin kullanımında daha fazla kontrol ve şeffaflık sağlar. Böylece herkes kendi bilgilerine sahip çıkar ve onları özgürce yönetir.

Doğrudan Ödeme İmkanı

Web3 uygulamaları, merkezi bankacılık kanallarını devre dışı bırakır ve bunun yerine Bitcoin, Ethereum ve Solana gibi herkese açık blokzincir ağlarını kullanır. Bu ağlar yalnızca merkeziyetsiz olmakla kalmaz. Aynı zamanda hızlı, düşük maliyetli ve sınır tanımayan işlemler de sunar.

Sistemler Arası Uyum

Birlikte çalışabilirlik, bir grup sistemin uyum içinde çalışabilme özelliğini ifade eder. Web3 ekosisteminde uygulamalar birbirine bağlanabilir ve veri paylaşabilir. Kullanıcılar da kripto paraları, NFT’leri ve diğer dijital varlıkları farklı blokzincir ağları arasında serbestçe aktarabilir.

Web3’ün Çalışma Prensibi

Bu bölümde, Web3’e güç veren temel teknoloji ve altyapıyı adım adım ele alacağız.

Blokzincir Teknolojisi

Blokzincir, işlem ve hesap verilerini şeffaf bir şekilde saklayan dijital bir defterdir. Farklı türlerde blokzincirler vardır. Bu yazıda ise özellikle açık blokzincirler üzerinde duracağız.

Kısaca açıklamak gerekirse, açık blokzincirler, izinsiz ve merkeziyetsiz ağlardır. Yani herkes bu ağları kullanabilir, üzerinde merkeziyetsiz uygulamalar geliştirebilir ve ağın güvenliği ile sürdürülebilirliğine katkı sunabilir.

Buna karşılık, özel blokzincirler merkezileştirilmiştir. Yalnızca izin verilen kullanıcıların erişebildiği ve belirli bir otorite tarafından kontrol edilen yapılardır.

Web3’ün temelini, Bitcoin, Ethereum, Solana, Polygon, BNB Chain ve benzeri açık blockchainler oluşturur.

Akıllı Kontratlar

Akıllı sözleşmeler, önceden belirlenmiş koşullar yerine getirildiğinde kendi kendine çalışan otonom programlardır. Bu sözleşmeler, kodlara önceden işlenmiş kuralları otomatik olarak uygulayarak aracıya olan ihtiyacı ortadan kaldırır. Web3 dünyasında akıllı sözleşmelerin kullanımına örnek olarak kripto fonlarının ödünç alınması ve verilmesi gösterilebilir.

Bu durumda otomatik programlar, kredi şartlarını ve geri ödemeleri yönetir. Benzer şekilde, görevler tamamlandığında ya da uygunluk sağlandığında tokenlerin adil dağıtımı da akıllı sözleşmelerle gerçekleşir.

Dijital Cüzdanlar ve Kimlik

Dijital cüzdanlar, yaygın adıyla kripto para cüzdanları, halka açık blokzincirlere bağlanan ve dijital varlıklarınızı saklamanıza ile yönetmenize imkân tanıyan uygulamalar ya da cihazlardır. Kripto cüzdanları, Web3 dünyasına açılan kapınızdır.

Web2’de olduğu gibi sosyal hesaplarınızı kullanarak sitelere giriş yapmak yerine, kripto cüzdanınızı kullanabilirsiniz. Üstelik bunu yaparken kimliğinizi açıklamanız gerekmez. Bu durum, Web3 ile Web2 arasındaki temel farklardan biridir. En iyi Web3 cüzdanlarını öğrenmek için yazımıza göz atabilirsiniz.

Merkezsiz Uygulamalar (dApps)

Merkeziyetsiz uygulamalar (dApps), halka açık bir blokzincir üzerinde çalışan ve merkezi bir operatöre ihtiyaç duymadan işleyebilen uygulamalardır.

Şirketlerin kontrolündeki Web2 uygulamalarının aksine, dApp’ler akıllı sözleşmelerle çalışır ve topluluklar tarafından yönetilir. Bu uygulamalar; merkeziyetsiz finans (DeFi), blokzincir tabanlı oyunlar ve sosyal medya gibi alanları kapsar. Böylece kullanıcılar doğrudan etkileşim kurar ve dijital faaliyetlerinin sahibi olur.

Web3 uygulamalarına örnek olarak, saklama gerektirmeyen Best Wallet, merkeziyetsiz borsa Uniswap, kripto kredi platformu Aave, Web3 sosyal ağı Farcaster ve Web3 yayın platformu Mirror gösterilebilir. Merkeziyetsiz Uygulamalar (dApp) hakkında daha fazla bilgi edinmek için yazımıza göz atabilirsiniz.

Web3’ün Avantajları ve Dezavantajları

Web3, merkeziyetsiz ve kullanıcıların kontrolünde bir internet olarak tanımlandı. Bu yaklaşım, beraberinde önemli avantajlar getirirken bazı endişeleri de gündeme taşır. Şimdi, Web3’ün sunduğu avantajlar ve yol açtığı dejavantajlar daha net ortaya konabilir.

Web3’ün Pratik Kullanım Alanları

Kripto paralar ve NFT’ler, Web3’ün token ekonomisinin temelini oluşturur. Bu bölümde, Web3’ün DeFi alanındaki rolüne odaklanacağız ve gerçek hayattaki uygulama örneklerini ortaya koyacağız.

Kripto Paralar

Kripto paralar, halka açık blokzincirlerde üretilen dijital paralardır. Kullanıcıların bankalar veya finansal teknoloji şirketleri gibi merkezi aracılara ihtiyaç duymadan eşler arası ödeme yapmasına, sınır ötesi işlem gerçekleştirmesine ve değeri merkeziyetsiz biçimde transfer etmesine olanak tanır.

Kripto paraların işlevi yalnızca ödemelerle sınırlı değildir. Aynı zamanda oyun içi eşyalar, sanat eserleri, patentler, telif belgeleri, devlet tahvilleri, itibari paralar ve gayrimenkuller gibi fiziksel ya da dijital varlıkların dijital temsili olarak da kullanılabilir. Konuyu daha ayrıntılı öğrenmek için “Kripto Para Nedir” rehberimize göz atabilirsiniz.

Merkeziyetsiz Finans (DeFi)

DeFi (Merkeziyetsiz finans), işlemleri gerçekleştirmek ve onaylamak için finansal aracılara ihtiyaç duymayan yeni bir finansal sistemdir. Bunun yerine, önceden belirlenmiş koşullar yerine geldiğinde devreye giren otonom akıllı sözleşmeler kullanılır.

Aave ve Compound gibi DeFi platformları, anında borç alıp verme imkânı sunar. Uniswap ve PancakeSwap gibi merkeziyetsiz borsalar (DEX) ise, geleneksel finans sistemlerinde işlem eşleştiren ve kolaylaştıran aracılara ihtiyaç duymadan kripto para ticareti yapmayı mümkün kılar. En iyi kripto borsalarını öğrenmek ve daha fazla bilgi sahibi olmak için yazımızı inceleyebilirsiniz.

NFT’ler (Değiştirilemez Tokenler)

NFT’ler, sanat eserleri, koleksiyon ürünleri ve gerçek dünya varlıklarını temsil eden benzersiz dijital varlıklardır. NFT’ler, sahipliği blokzincir üzerinde kanıtlar; bu, Web2’de mümkün olmayan bir özelliktir.

NFT’lerde kullanılan akıllı sözleşmeler, sanatçılara veya üreticilere satış gerçekleştiğinde ya da NFT el değiştirdiğinde otomatik olarak telif ücreti ve komisyon alma imkânı sunar. Bu durum, Web2 ile Web3 arasındaki temel farklardan biri olarak öne çıkar.

DAO’lar (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyonlar)

DAO’lar (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyonlar), karar alma süreçlerini demokratikleştirir ve gücü topluluklara dağıtır. Genellikle her DAO, kendi yönetim tokenini çıkarır. Bu tokenlere sahip olanlar; ağdaki değişiklikleri önerir, yükseltmelere oy verir, ağın geleceğini şekillendirir, topluluk hibelerini onaylar ve harcamaları yönlendirir.

DAO’lar, doğaları gereği tamamen Web3’e özgüdür. Buna karşılık, Web2’de şirketler kararları kapalı yönetim odalarında alır ve kontrolü ellerinde tutar. Topluluklar ve kullanıcılar sürece katılamaz.

Bugün DAO’lar hâlâ gelişmeye devam ediyor. Ancak Web3’ün geleceğinde çok daha etkili ve yaygın bir rol üstlenecekler.

Web3 Oyunları ve Metaverse

Web3 oyunları ya da blokzincir tabanlı oyunlar, oyunculara gerçekten sahip oldukları varlıklarla “oyna-kazan” modelleri sunar. Geleneksel oyunlardan farklı olarak, oyuncuların elde ettiği eşyalar tamamen kendilerine aittir. Kripto para kazandıran oyunlar için yazımıza göz atabilirsiniz.

Axie Infinity gibi oyunlar, oyuncuları NFT’ler ve tokenlerle ödüllendirir. Decentraland gibi sanal dünyalar ise kullanıcılara dijital arazi satın alma, eşyaları takas etme (metaverse) ve blokzincir destekli açık bir metaverse içinde deneyimler inşa etme olanağı verir.

Oyun içi eşyaların sahipliği blokzincir üzerinde kayıt altına alınır. Bu varlıklar, eşler arası ve izinsiz bir şekilde alınıp satılabilir. Ayrıca oyun içi NFT’ler, OpenSea, Blur ve Rarible gibi NFT pazar yerlerinde itibari paralara dönüştürülebilir.

Sosyal Medya ve İçerik Üretimi

Lens Protocol ve Farcaster gibi Web3 sosyal platformları, içerik üreticilerine paylaşımlarını ve kitlelerini doğrudan sahiplenme imkânı verir.

Buna karşılık, Facebook, X ve Instagram gibi Web2 platformları para kazanma süreçlerini yönetir, kullanıcıları sansürler ya da yasaklar. Web3 platformlarının kullanıcıları ise içeriklerini ve takipçilerini koruyarak bir sosyal ağdan diğerine özgürce geçer.

Web3 Şirketleri ve Projelerine Örnekler

Web3 ve Web2 Karşılaştırması Temel Farklar

Web2, bize sosyal medyayı, e-ticareti ve kullanıcıların içerik üretebildiği ortamları sundu. Ancak aynı zamanda gücü büyük teknoloji şirketlerinin elinde topladı. Web3 ise merkeziyetsizlik, kullanıcı sahipliği ve blokzincir destekli sistemler üzerine kuruludur.

Aşağıda, Web2 ile Web3 arasındaki farkları gerçek hayattan örneklerle görebilirsiniz.

Web3’e Başlama Rehberi

Aşağıda, Web3 dünyasına giriş yapmanıza yardımcı olacak basit bir rehber yer alıyor.

Web3’ün Geleceği

Web3’ün geleceği umut verici. Blokzincir, akıllı sözleşmeler, kripto işlemleri için cüzdanlar ve kripto para teknolojileri yaygınlaştıkça daha adil ve eşitlikçi bir internet çağına giriyoruz.

Ancak Web3 hâlâ erken aşamada. Bugün, temel Web3 teknolojilerinin teknik karmaşıklığı benimsemenin önünde ciddi bir engel yaratıyor. Geliştiriciler, cüzdan kurulumlarını kolaylaştırıyor, gas ücretlerini azaltıyor ve teknik engelleri kaldırarak Web3’ü günümüz interneti kadar akıcı hale getirmek için çalışıyor.

Biraz zaman alacak ama dünya, verilerin, kimliklerin ve dijital varlıkların kontrolünü yeniden kazanmanın faydalarını doğrudan görecek.

Gelecekte Web2 ile Web3 yan yana gelişecek. Böylece kullanıcılar, hem değer verdikleri ilkelere hem de ihtiyaçlarına en uygun olanı kendileri seçebilecek.

Web3’ün geleceğine dair kripto yatırım şirketi a16zcrypto şunları söylüyor:

Web3’ten önce kullanıcılar ve geliştiriciler iki seçenek arasında kalıyordu: ya Web1’in sınırlı işlevselliği ya da Web2’nin kurumsal ve merkezi modeli. Web3 ise önceki dönemlerin en iyi yönlerini bir araya getiren yeni bir yaklaşım sunuyor.

Sonuç

Web3’ün ne olduğunu ve internetin geleceği için ne ifade ettiğini öğrendiniz. Şimdi sırada bu dünyaya katılmak var. Web3, blokzincir projeleri ve Web3 coinleriyle şimdiden birçok sektörü dönüştürüyor.

Başlamak için önce temel bilgileri öğrenin. 99Bitcoins haber sitesi veya bültenimizden kripto nedir, blokzincir nasıl çalışır gibi konuları inceleyin. Bu temel kavramlar Web3’ün yapı taşlarını oluşturur. Onları öğrenerek gerçek hayattaki Web3 uygulamalarını daha kolay anlayabilir ve kullanabilirsiniz.

Web3’ün geleceğini aktif katılımcılar inşa edecek. Bir dApp deneyin, bir DAO’ya katılın ya da bir Web3 şirketini keşfedin. Böylece merkeziyetsiz ekonominin kapılarını aralayın.

Keşfet

• En Az Komisyon Alan Kripto Borsası – 2026 Kullanıcı İncelemesi
• En Az Komisyon Alan Bitcoin Borsası: Yüksek Likidite, Düşük Ücret

Kaynaklar

• McKinsey & Company. “Web3 Nedir?” McKinsey & Company, 20 Mart 2023, https://www.mckinsey.com/featured-insights/mckinsey-explainers/what-is-web3
• Federal Trade Commission. “FTC, Facebook Verilerinin Toplanmasıyla İlgili Tüketicileri Yanıltan Cambridge Analytica’ya Karşı Görüş ve Karar Yayınladı.” Federal Trade Commission, 6 Aralık 2019, https://www.ftc.gov/news-events/news/press-releases/2019/12/ftc-issues-opinion-order-against-cambridge-analytica-deceiving-consumers-about-collection-facebook
• Internet Society. “İnternetin Kısa Tarihi.” Internet Society, https://www.internetsociety.org/internet/history-internet/short-history-of-the-internet/
• National Institute of Standards and Technology. “İletim Kontrol Protokolü.” NIST Bilgisayar Güvenliği Kaynak Merkezi Sözlüğü, https://csrc.nist.gov/glossary/term/transmission_control_protocol
• Dixon, Chris. “Web3 Neden Önemli?” a16z Crypto, 5 Mayıs 2022, https://a16zcrypto.com/posts/article/why-web3-matters/