Kripto paralar, dijital paran\u0131n en son evrimidir. Ancak bir kripto para tam olarak nedir ve \u00f6zellikleri nelerdir? Bu yaz\u0131, t\u00fcm detaylar\u0131 basit bir \u015fekilde a\u00e7\u0131kl\u0131yor.<\/p>\n
Kripto paralar, merkezi bir otorite taraf\u0131ndan kontrol edilmeyen, e\u015fit yetkilere sahip kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan olu\u015fan bir a\u011f \u00fczerinden y\u00f6netilen dijital paralard\u0131r. Bir kripto paray\u0131 olu\u015fturan \u00fc\u00e7 ana bile\u015fen vard\u0131r: E\u015fler aras\u0131 a\u011f (p2p), kriptografi ve bir konsens\u00fcs mekanizmas\u0131.<\/p>\n
\u0130\u015fte k\u0131saca kripto para tan\u0131m\u0131 ve ele alaca\u011f\u0131m konular:<\/p>\n
\u201cKripto para\u201d terimi, \u201ckriptografik para\u201d ifadesinin bir k\u0131saltmas\u0131d\u0131r. Kripto para dijital bir para birimi olmas\u0131na ra\u011fmen, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde kripto para olmayan bir\u00e7ok dijital para birimi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin – PayPal, Zynga \u00e7ipi ve hatta geleneksel fiat paralar\u0131m\u0131z (USD, EUR, vb.) \u00e7o\u011funlukla dijitaldir.<\/p>\n
Mart 2018’de Merriam-Webster, bu terimi s\u00f6zl\u00fcklerine ekleyeceklerini duyurdu. Tan\u0131mlar\u0131 \u015fu \u015fekildedir:<\/p>\n
Kripto para isim cryp\u00b7to\u00b7cur\u00b7ren\u00b7cy \u02cckrip-t\u014d-\u02c8k\u0259r-\u0259n(t)-s\u0113 , -\u02c8k\u0259-r\u0259n(t)-s\u0113 : yaln\u0131zca dijital olarak var olan, genellikle merkezi bir ihra\u00e7 veya d\u00fczenleme otoritesi bulunmayan, bunun yerine i\u015flemleri kaydetmek ve yeni birimlerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131n\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in merkeziyetsiz bir sistem kullanan ve sahtecili\u011fi ve doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in kriptografiye dayanan herhangi bir para birimi t\u00fcr\u00fc. \u0130lk Bilinen Kullan\u0131m: 1990<\/p>\n
Bu kafa kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 c\u00fcmleyi kripto paray\u0131 olu\u015fturan \u00fc\u00e7 ana bile\u015fene indirgemeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m.<\/p>\n
Geleneksel dijital paralardan farkl\u0131 olarak, kripto paralar i\u015flemleri do\u011frulamak veya kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in merkezi bir otoriteye dayanmaz.<\/p>\n
Bunun yerine, blok zincir (block chain) adl\u0131 ortak bir defterde i\u015flemleri do\u011frulayan ve g\u00fcncelleyen e\u015fit yetkilere sahip bir kat\u0131l\u0131mc\u0131 a\u011f\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n
Kriptografi, d\u00fc\u015fmanca bir ortamda g\u00fcvenli ileti\u015fimin sanat\u0131d\u0131r. Kripto paralarda, kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n mesajlar\u0131n\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in merkezi bir otoriteye ihtiya\u00e7 duymadan g\u00fcvenli bir \u015fekilde ileti\u015fim kurmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in kriptografi kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Art\u0131k g\u00fcvenli bir \u015fekilde ileti\u015fim kurabilen e\u015fit yetkilere sahip bir grup kat\u0131l\u0131mc\u0131m\u0131z oldu\u011funa g\u00f6re, kripto param\u0131z i\u00e7in kurallar koymam\u0131z gerekiyor. Bu kurallar bir protokol olarak bilinir. Ayn\u0131 zamanda bir konsens\u00fcs mekanizmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir.<\/p>\n
Konsens\u00fcs mekanizmas\u0131, ortak defterimizi kimin g\u00fcncelleyebilece\u011fine ili\u015fkin bir kurald\u0131r. Bitcoin \u00f6rne\u011finde, kullan\u0131lan mekanizma ‘\u0130\u015f Kan\u0131t\u0131 (proof of work)’ olarak bilinir. Farkl\u0131 kripto paralar farkl\u0131 konsens\u00fcs mekanizmalar\u0131 kullan\u0131r.<\/p>\n
Bu temel bile\u015fenleri anlad\u0131ktan sonra Webster\u2019\u0131n tan\u0131m\u0131na tekrar g\u00f6z att\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, \u00e7ok daha anla\u015f\u0131l\u0131r hale geliyor.<\/p>\n
T\u00fcm kripto paralar merkeziyetsiz olduklar\u0131n\u0131 iddia etseler de, ger\u00e7ek bundan olduk\u00e7a farkl\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ekte, Bitcoin gibi tamamen merkeziyetsiz para birimleri ve stable coinler veya Ripple gibi merkezi kripto paralar vard\u0131r.<\/p>\n
Merkezi kripto paralar genellikle kripto paran\u0131n protokol\u00fcn\u00fc kuran ve a\u011fda kimin kat\u0131labilece\u011fine karar veren kar ama\u00e7l\u0131 bir \u015firket taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\u0130yi bir \u00f6rnek, Facebook\u2019un \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131 Libra\u2019d\u0131r – Facebook taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lacak olan bu coin, a\u011fdaki t\u00fcm kat\u0131l\u0131mc\u0131lar e\u015fit olsa da, a\u011f herkese a\u00e7\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n
Merkezi kripto paralar, geleneksel fiat paralar\u0131n geli\u015ftirilmi\u015f bir versiyonu olarak g\u00f6r\u00fclebilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc hala merkezi y\u00f6netimin t\u00fcm risklerine (doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k, ihmal, kontrol) tabidirler.<\/p>\n
Merkeziyetsiz kripto paralar genellikle kar amac\u0131 g\u00fctmeyen bir kurulu\u015f taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bu kripto paralarla, herkesin kat\u0131labilece\u011fi e\u015fit bir oyun alan\u0131 sunulur.<\/p>\n
Bunun klasik bir \u00f6rne\u011fi Bitcoin\u2019dir. D\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerindeki herkes, izin almaya gerek kalmadan Bitcoin a\u011f\u0131na kat\u0131labilir, fon alabilir veya bir Bitcoin madencisi olabilir.<\/p>\n
Ger\u00e7ekten merkeziyetsiz kripto paralar tamamen \u015feffaf, herkese a\u00e7\u0131k ve sans\u00fcre kar\u015f\u0131 diren\u00e7lidir.<\/p>\n
Baz\u0131 kripto paralar merkeziyetsiz olarak in\u015fa edilmi\u015f olsa da, yeterli say\u0131da ki\u015fi a\u011flar\u0131na kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in asl\u0131nda merkezi olarak kal\u0131rlar. Bu durum, merkeziyetsiz platformun etkin bir \u015fekilde az say\u0131da kat\u0131l\u0131mc\u0131 taraf\u0131ndan kontrol edilmesine yol a\u00e7ar.<\/p>\n
Buradaki ana mesaj, ger\u00e7ek merkeziyetsizli\u011fin hem tasar\u0131m hem de benimseme meselesi oldu\u011fudur.<\/p>\n
Kripto paralar ve tokenler aras\u0131ndaki ayr\u0131m yap\u0131lmas\u0131 gereken nokta, kripto paralar ve tokenler aras\u0131ndaki farkt\u0131r. Ayn\u0131 terimler de\u011fildir.<\/p>\n
Kripto paralar, daha \u00f6nce bahsedilen \u00fc\u00e7 bile\u015fene sahip olan ve bu sayede kendi blok zincirinde i\u015flemlerini ger\u00e7ekle\u015ftiren coinlerdir<\/strong>.<\/p>\n Tokenler ise, mevcut bir blok zincir \u00fczerinde yer alan bir varl\u0131\u011f\u0131n temsilidir<\/strong>. \u00d6rne\u011fin, Tether, Ethereum blokzincirini kullanarak \u00e7al\u0131\u015fan bir ERC-20 tokenidir.<\/p>\n Bu nedenle tokenler, kendi blokzincirine sahip belirli bir kripto paran\u0131n \u201calt coini\u201d olarak kabul edilebilir. Token olu\u015fturmak i\u00e7in kod \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rabilme (ak\u0131ll\u0131 s\u00f6zle\u015fme yetene\u011fi) yetene\u011fine sahiptir.<\/p>\n Tokenler, mevcut bir blokzincirin par\u00e7as\u0131 olarak ba\u015flayabilir. Daha sonra kendi kripto paralar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. \u00d6rne\u011fin, EOS bir ERC-20 tokeni olarak ba\u015flad\u0131 ve daha sonra ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kripto para oldu.<\/p>\n Tokenler iki ana kategoriye ayr\u0131labilir: hizmet tokenleri ve menkul k\u0131ymet tokenleri.<\/p>\n Hizmet tokenleri, bir \u00fcr\u00fcn veya hizmetin gelecekte kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 vaat eden tokenlerdir. Yat\u0131r\u0131m amac\u0131 ta\u015f\u0131mazlar; bir i\u015flevleri vard\u0131r.<\/p>\n Menkul k\u0131ymet tokenleri ise, ticareti yap\u0131labilen finansal varl\u0131klar\u0131 temsil eden tokenlerdir; \u00f6rne\u011fin bir \u015firketten hisse veya tahvil gibi. Yat\u0131r\u0131m amac\u0131 ta\u015f\u0131rlar.<\/p>\n Kripto paralar, merkeziyetsiz bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in blok zincirleri kullan\u0131r. Kripto para, coindir. Blokzincir, coinin i\u015flemlerini kaydeden defterdir.<\/p>\n Ba\u015fka bir deyi\u015fle, blok zincir, kripto paralar\u0131n arkas\u0131ndaki teknolojidir.<\/p>\n Ancak, blokzincir asl\u0131nda kripto paran\u0131n kendisidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc kripto paralar yaln\u0131zca bir defter kayd\u0131ndan ibarettir (fiziksel bir coin yoktur). Ancak ayr\u0131m\u0131 netle\u015ftirmek ad\u0131na, insanlar kripto para terimini son \u00fcr\u00fcn, blokzinciri ise bu sonuca ula\u015fma arac\u0131 olarak tan\u0131mlar.<\/p>\n Kripto paralar, dijital para birimlerinin bir sonraki evrimidir. Para, emtialardan madeni paralara, ka\u011f\u0131t paralara ve nihayetinde merkezi bir otorite taraf\u0131ndan kontrol edilen dijital bilgilere kadar uzun bir yol kat etti. Bug\u00fcn, evriminin bir sonraki a\u015famas\u0131nda, para kripto paralar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla merkeziyetsiz hale geliyor.<\/p>\n Merkezi kripto paralar, merkeziyetsiz kripto paralar ve tokenler aras\u0131ndaki fark\u0131 ay\u0131rt etmek \u00f6nemlidir. Umar\u0131m bu rehber, farklar\u0131 daha net hale getirmi\u015ftir.<\/p>\n Kripto paralar hakk\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleriniz neler? Ger\u00e7ekten paran\u0131n gelece\u011fi mi? A\u015fa\u011f\u0131daki yorum b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde benimle payla\u015f\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kripto Para Nedir? Kripto paralar, dijital paran\u0131n en son evrimidir. Ancak bir kripto para tam olarak nedir ve \u00f6zellikleri nelerdir? Bu yaz\u0131, t\u00fcm detaylar\u0131 basit bir \u015fekilde a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Kripto Para \u00d6zeti Kripto paralar, merkezi bir otorite taraf\u0131ndan kontrol edilmeyen, e\u015fit yetkilere sahip kat\u0131l\u0131mc\u0131lardan olu\u015fan bir a\u011f \u00fczerinden y\u00f6netilen dijital paralard\u0131r. Bir kripto paray\u0131 olu\u015fturan \u00fc\u00e7..<\/p>\n","protected":false},"author":135928,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"class_list":["post-108","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\n\t<\/span>\n\t4. S\u0131k Sorulan Sorular<\/h2>\n
Kripto Para ile Blokzincir Aras\u0131ndaki Fark Nedir?<\/h3>\n
\n\t<\/span>\n\t5. Sonu\u00e7<\/h2>\n